“Laaggeletterden hebben toch gewoon eigen tools voor leeshulp?”

Misschien heb je het ook wel eens gedacht of gehoord. Bijvoorbeeld tijdens een overleg over digitale toegankelijkheid. Of nadat je een mail kreeg van een partij die een leeshulp aanbiedt. Want: op moderne telefoons zit toch al van alles ingebouwd? En Apple komt zelfs met ‘Apple Intelligence’. Die maakt automatisch samenvattingen van teksten. Dan hoef je zelf toch niks meer toe te voegen?

Klinkt logisch. Maar klopt dat wel?

Waarom dit niet klopt (en zelfs een gevaarlijke aanname is)

Technologie wordt steeds slimmer. Maar dat betekent nog niet dat mensen die moeite hebben met lezen geen hulp meer nodig hebben op jouw website. Sterker nog: ze hebben die juist méér dan ooit nodig. En wel hierom:

1. Apple Intelligence is geen oplossing voor laaggeletterden

Laten we Apple Intelligence even als voorbeeld nemen. Die functie kan berichten of e-mails samenvatten. Handig, toch?

Nou… niet voor iedereen.

  • De samenvatting maakt de tekst niet eenvoudiger. Het taalniveau blijft hoog
  • De functie zit diep verstopt in de instellingen. Veel mensen weten niet eens dat het bestaat
  • De samenvatting voelt vaak als een vreemde robottekst. Geen natuurlijke taal. Zeker niet de taal die laaggeletterden prettig vinden

Een samenvatting is dus iets heel anders dan een hulp die speciaal is gemaakt om teksten begrijpelijk te maken.

Voorbeeld van Apple Intelligence samenvatting

2. Laaggeletterden gebruiken vaak géén slimme tools

Er wordt vaak gedacht: “Mensen met moeite met lezen regelen dat zelf wel. Die gebruiken voorleesfuncties of AI-tools.”

Maar in de praktijk klopt dat niet.

  • Veel mensen weten niet welke tools er zijn
  • Ze vinden het lastig om een ingewikkelde app of instelling te gebruiken
  • Ze schamen zich voor hun leesproblemen en vragen niet snel om hulp
  • Er is géén universeel ’tolkje’ of leeshulp die je als gebruiker even snel kunt aanzetten. Zoiets bestaat simpelweg niet

Wat wél werkt? Een duidelijke, zichtbare en toegankelijke hulp op de website zelf. Eentje die er altijd is, zonder dat je iets hoeft te installeren of op te zoeken.

3. Verstopte functies zijn een probleem

Laaggeletterden houden van duidelijkheid. Ze willen:

  • Zien waar de hulp zit
  • Weten wat het doet
  • Snappen hoe het werkt

Een knop die goed zichtbaar is op de pagina werkt veel beter dan een tool die ergens diep in je instellingen zit. Als mensen eerst zes stappen moeten nemen om iets voorgelezen te krijgen, dan haken ze af.

En dat snap je vast wel. Jij zou dat zelf waarschijnlijk ook doen.

4. Zelf regie houden is belangrijk

Als organisatie heb je zelf invloed op hoe de leeshulp werkt op je website. Jij kiest:

  • Welke taal je gebruikt
  • Welke toon je aanslaat
  • Hoe eenvoudig of duidelijk je de boodschap maakt

Laat je dit over aan een externe tool? Dan heb je geen controle meer. Je weet dan niet zeker of de samenvatting of voorleesstem wel klopt met wat jij bedoelde.

Voor communicatieprofessionals is dat best spannend. Want als de verkeerde boodschap aankomt, loop je risico op onbegrip of zelfs misverstanden.

5. Een leeshulp is geen luxe – het is een basisvoorwaarde

Er zijn in Nederland ruim 3,3 miljoen mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. Veel van hen zijn gewoon digitaal actief. Ze zoeken informatie op, gebruiken apps en bezoeken websites.

Maar zonder hulp lopen ze vast.

En dat heeft gevolgen. Ze begrijpen belangrijke informatie niet. Ze missen hulp of zorg. Of ze haken helemaal af. Dat is niet alleen een probleem voor hen, maar ook voor jouw organisatie. Want als mensen je boodschap niet begrijpen, mis je je doel.

Dus… moet je die leeshulp op je website laten staan?

Ja.

Ook nu er steeds meer slimme technologieën komen. Of juist nu. Want mensen met leesproblemen hebben baat bij duidelijke, zichtbare en eenvoudige hulp die speciaal voor hen is gemaakt.

Laat je bezoekers niet verdwalen in tools die niet voor hen bedoeld zijn. Bied ze iets aan dat werkt. Iets dat hen echt helpt.

Wil je weten of jouw website nog echt toegankelijk is voor iedereen?

We denken graag met je mee. Vraag een gratis analyse aan of bekijk hoe Tolkie Leeshulp werkt.