Je opent een brief van de gemeente. Of je bezoekt de website van een zorginstelling. En dan… Oef. Lange zinnen. Lastige woorden. Veel informatie door elkaar. Je leest het drie keer, maar het blijft onduidelijk wat je moet doen.

Stel je nu eens voor dat je moeite hebt met lezen of schrijven. Dat je niet zeker weet wat “verrekening met toeslag” betekent. Of dat je afhaakt bij zinnen als: “Indien u verzuimt binnen de gestelde termijn te reageren, kunnen hieraan consequenties verbonden zijn.”

Voor 3.3 miljoen mensen in Nederland is dit dagelijkse realiteit. Veel organisaties willen wel helder communiceren, maar duidelijke taal schrijven is nog niet zo makkelijk. En taalniveau B1 – het niveau dat vaak als richtlijn wordt gebruikt – blijkt in de praktijk ook nog vaak te moeilijk.

Daarom is een training duidelijke taal geen luxe, maar een must. Zeker als je inclusiever wilt communiceren met mensen die laaggeletterd zijn.

Wat is duidelijke taal eigenlijk?

Duidelijke taal is taal die mensen meteen begrijpen. Dat klinkt simpel, maar dat is het niet altijd. Je denkt misschien: “Maar dit is toch logisch?” Voor jou wel, als professional. Maar voor iemand die niet goed leest, kan een standaardzin al een struikelblok zijn.

Duidelijke taal betekent:

• Korte zinnen, met één boodschap per zin
• Geen vaktaal, afkortingen of jargon
• Duidelijke structuur en opbouw
• Voorbeelden in plaats van abstracte termen
• Actieve zinnen: “Wij bellen u terug” in plaats van “U wordt teruggebeld”

Toch glippen in veel teksten automatisch weer moeilijke woorden of ambtelijke zinnen. Vooral onder tijdsdruk. En daar zit nou precies het probleem…

Waarom B1 vaak nog te moeilijk is

In veel organisaties wordt B1 gebruikt als richtlijn voor begrijpelijke communicatie. B1 is het taalniveau van een gemiddeld kind aan het einde van de basisschool. Maar zelfs teksten op B1-niveau kunnen nog te lastig zijn voor laaggeletterden.

Hoe dat komt?

• B1 gaat vooral over de moeilijkheid van woorden en zinnen. Maar het zegt niets over context, voorkennis of opmaak.
• Veel mensen met beperkte taalvaardigheden haken af bij lange brieven, zelfs als de woorden op B1-niveau zijn.
• Ingewikkelde stappenplannen, juridische taal of bureaucratische formuleringen maken het extra lastig.

Kortom: B1 is een goed uitgangspunt, maar geen einddoel. Heldere communicatie vraagt om meer dan alleen korte zinnen.

Veelgemaakte fouten in brieven en webteksten

In onze cursus duidelijke taal zien we vaak dezelfde valkuilen voorbij komen. Bijvoorbeeld:

• Lange zinnen met meerdere boodschappen
  “U kunt binnen zes weken bezwaar maken tegen deze beslissing door een bezwaarschrift in te dienen bij de afdeling Juridische Zaken.” → Veel te veel informatie in één zin.
  Beter: “Bent u het niet eens met deze beslissing? Dan kunt u bezwaar maken. Stuur binnen zes weken een brief naar Juridische Zaken.”
• Ingewikkelde woorden of afkortingen
  Denk aan: indienen, subsidiabel, WW-uitkering, CAK, toeslagenaffaire. Begrijpelijk? Niet altijd.
• Onpersoonlijke, afstandelijke toon
  “U dient zich te vervoegen bij het gemeenteloket.”
  Ehm… vervoegen? Waarom niet gewoon: “Meld u bij de balie van de gemeente”?

Het zijn dit soort details die maken of iemand de boodschap begrijpt – of niet.

Duidelijke taal en laaggeletterdheid: een directe link

Duidelijke taal is geen stijlkwestie. Het is een voorwaarde voor inclusie. Voor mensen die laaggeletterd zijn, kan onduidelijke taal het verschil maken tussen meedoen of buitensluiten.

Wist je dat:

• 70% van de laaggeletterden wél digitaal vaardig is? Ze gebruiken smartphones, lezen e-mails, en bezoeken websites.
• Maar… ze haken af bij complexe teksten. Daardoor lopen ze informatie mis, maken ze fouten, of durven ze geen hulp te vragen.
• Schaamte is groot. Veel mensen durven niet te zeggen dat ze iets niet begrijpen.

Daarom is het zo belangrijk dat organisaties investeren in duidelijke taaltrainingen. Niet alleen om teksten te verbeteren, maar om écht inclusief te communiceren.

Wat leer je in een training duidelijke taal?

In een workshop duidelijke taal leer je vooral dóen. Geen taalles, geen grammatica-overzicht – maar praktisch aan de slag met je eigen teksten.

Wat kun je verwachten?

• Je leert hoe je moeilijke woorden en zinnen herkent
• Je oefent met het herschrijven van brieven, webteksten en formulieren
• Je ontdekt hoe je structuur en opmaak eenvoudiger maakt
• Je krijgt tools en checklists om je teksten zelf te beoordelen
• En je krijgt feedback op je eigen werk – meteen toepasbaar

De trainingen zijn afgestemd op jouw organisatie. Dus of je nu bij een gemeente werkt, in de zorg of bij een woningcorporatie: je leert hoe jij jouw doelgroep écht bereikt.

Wat levert een duidelijke taal training op?

Je zult merken dat je:

• Minder vragen krijgt van cliënten, inwoners of klanten
• Makkelijker schrijft, met meer vertrouwen
• Minder tijd kwijt bent aan uitleg achteraf
• Tevredenheid en vertrouwen ziet groeien

En misschien wel het belangrijkste: je sluit niemand meer buiten.

Een team dat getraind is in duidelijke taal communiceert helderder, inclusiever en klantgerichter. En dat zie je terug in alles – van brieven tot baliegesprekken, en van webteksten tot interne memo’s.

Klaar om duidelijk te communiceren?

Twijfel je nog of een training bij jullie past? Geen zorgen – bij Tolkie snappen we dat iedereen druk is, en dat niet iedereen zich schrijver voelt. Daarom maken we onze workshops praktisch, laagdrempelig en altijd relevant voor jouw werk.

Bekijk de mogelijkheden op: https://tolkie.nl/workshops/ Of neem vrijblijvend contact met ons op voor een voorstel op maat. Want duidelijke taal is geen bijzaak. Het is dé basis voor gelijkwaardige communicatie.