‘Oké, maar no cap… dit is echt cringe!’ Voor Gen Z is dit heel normaal. Maar voor millennials voelt deze tekst een beetje gek en voor boomers waarschijnlijk als abracadabra. De taal die we tegenwoordig gebruiken verschilt per generatie. Niet alle taal, maar wel bepaalde woorden, uitdrukkingen, emoji’s en afkortingen. En dat verandert continu. Dat merk je niet alleen online, maar ook in brieven, e-mails en formulieren. Wat de één meteen snapt, kan voor de ander volstrekt onduidelijk zijn. Dus hoe maken we taal dan begrijpelijk voor elke generatie?

Generaties en begrijpelijke taal

Verschillende generaties praten soms langs elkaar heen zonder dat ze het doorhebben. Gen Z spreekt bijvoorbeeld in slang (informele, vaak tijdelijke woorden en uitdrukkingen), Engelse woorden, afkortingen en emoji’s met een verborgen betekenis. Ze gebruiken bijvoorbeeld termen als:

• No cap = zonder te liegen, echt waar
• Cringe = genant of ongemakkelijk
• Very demure = heel bescheiden of ingetogen (ironisch gebruikt)

Millennials en boomers snappen daar soms niks van. Zij zijn gewend aan volledige zinnen en expliciete uitleg. Maar andersom zal Gen Z hen ook niet altijd snappen. Neem bijvoorbeeld typische kantoortermen als ‘integraal’, ‘gremium’ en ‘iets parkeren’. Veel Gen Z’ers, en soms ook millennials, zullen deze termen niet begrijpen.

En ook de emoji’s die de generaties gebruiken hebben een andere betekenis. 😂 wordt door millennials gebruikt om aan te geven dat ze hard lachen. Gen Z gebruikt daarentegen 😭 om aan te geven dat ze ‘stuk gaan van het lachen’. Of ze gebruiken:
💀 = ik ga dood van het lachen
🪑= lol
Snap jij het nog?

Wat zegt de ISO-standaard over duidelijke taal?

De ISO-standaard voor duidelijke taal geeft een belangrijk uitgangspunt: gebruik de woorden die je doelgroep kent en begrijpt. Dus niet per se de makkelijkste woorden. Soms is een moeilijk woord juist duidelijker. Denk bijvoorbeeld aan ‘verjaringstermijn’ bij juristen. Voor hen is dit woord logisch en bekend. Een eenvoudige omschrijving zoals ‘de tijd waarna iets niet meer geldig is’ kan voor hen juist verwarrend zijn. Omgekeerd geldt voor andere niet-specialistische doelgroepen juist dat korte zinnen en begrijpelijke woorden beter werken. Ze willen snel snappen wat er staat, zonder dat ze zich eerst door een vakjargon moeten worstelen.

Begrijpelijke taal is maatwerk

Duidelijke taal betekent dus niet altijd simpel. Vakjargon heeft bijvoorbeeld een slechte reputatie en terecht, want het kan mensen buitensluiten. Maar binnen een duidelijke doelgroep kan het juist zorgen voor efficiëntie en herkenning. Wil je juristen bereiken? Gebruik dan gewoon vakjargon. Wil je Gen Z bereiken? Dan kan het handig zijn om hun taal te begrijpen en in je communicatie te verwerken. Wil je laaggeletterden bereiken? Dan moet je juist wel voor simpele taal kiezen. Laaggeletterdheid heeft namelijk niets te maken met leeftijd. Een laaggeletterde kan een Gen Z’er zijn die vastloopt op een ingewikkelde brief, maar ook een oudere die moeite heeft met een online formulier. Mensen van elke generatie kunnen moeite hebben met lezen, schrijven en/of digitale stappen. Daarom gaat begrijpelijke communicatie niet over Gen Z-taal of ‘boomerwoorden’, maar over duidelijkheid en eenvoud.

Gen Z-taal: leuk voor de commercial, lastig voor de brief

Spelen met taal kan leuk en effectief zijn. Bedrijven gebruiken bijvoorbeeld Gen Z-taal in commercials, vaak uitgesproken door iemand die duidelijk geen Gen Z’er is. Dat kan grappig zijn en aandacht trekken, en soms werkt het perfect om een bepaalde groep te bereiken. Maar wanneer het om belangrijke informatie gaat, zoals overheidsbrieven, zorginformatie of financiële communicatie, kun je dit beter niet doen. Dan gaat het niet meer om hip of opvallend zijn, maar om dat iedereen de boodschap kan begrijpen. En dan bedoelen: jong, oud, millennial, boomer en zeker ook laaggeletterden. Want als iemand de instructies of waarschuwingen niet snapt, kan dat grote en soms financiële gevolgen hebben.

Duidelijke taal voor iedereen

Bij Tolkie kijken we daarom niet naar generaties, maar naar begrijpelijkheid. We bouwen onze oplossingen, zoals de Tolkie Leeshulp, ook niet op basis van aannames, maar testen we onze oplossingen steeds opnieuw met laaggeletterden. Bij elke nieuwe functie en bij elke aanpassing. Want wat vandaag werkt, kan morgen anders zijn. En wie weet blijkt over een paar jaar dat we wel een beetje Gen Z-taal moeten toevoegen. Geen 💀 of 😭 voor nu, maar we blijven kijken, luisteren en testen. Zolang iedereen maar begrijpt wat er staat.

Ben je benieuwd hoe we informatie begrijpelijk maken voor iedereen? Plan dan eens een gratis demo in of volg onze training: ‘Duidelijke taal’.