Tijdens ons bezoek aan Antwerpen gingen we vanuit Tolkie in gesprek met verschillende mensen uit de stad. Wat opviel, was hoe snel het onderwerp begrijpelijke communicatie raakt aan iets groters: meedoen in de samenleving.

We hebben vaak het idee dat iedereen informatie wel kan volgen. Dat brieven, websites en formulieren voor de meeste mensen duidelijk zijn. Maar dat beeld klopt niet. Juist in een stad als Antwerpen wordt zichtbaar hoe groot de groep is die moeite heeft met taal en communicatie.

Het werd een waardevolle dag waarin één boodschap steeds terugkwam: begrijpelijke communicatie is geen extra service, maar een basisvoorwaarde.

Laaggeletterdheid is breder dan vaak wordt gedacht

In gesprekken met onder andere contacten bij de gemeente Gent merken we dat er vaak een hardnekkige aanname bestaat: laaggeletterdheid zou vooral voorkomen bij mensen met een migratieachtergrond.

De werkelijkheid laat iets anders zien. In Vlaanderen is maar liefst 1 op de 6 mensen laaggeletterd. Dit betekent dat het ook gaat om mensen die hier geboren en opgegroeid zijn.

Laaggeletterdheid is dus geen probleem van een specifieke groep, maar een maatschappelijk vraagstuk dat iedereen aangaat.

Bewustwording door gesprekken in Antwerpen

Tijdens ons bezoek merkten we hoe belangrijk het is om dit beeld te doorbreken. Door open gesprekken te voeren met verschillende betrokkenen ontstond er meer bewustwording en begrip.

Laaggeletterdheid blijkt geen “ver-van-mijn-bed-show”, maar iets dat voorkomt in alle lagen van de samenleving.

Persoonlijke ervaringen maken de impact zichtbaar

Wat deze dag extra waardevol maakte, waren de persoonlijke verhalen die we hoorden.

Een man vertelde dat hij zichzelf als goed geletterd beschouwt en prima kan lezen. Toch ervaart hij officiële brieven vaak als onduidelijk en onprettig. Volgens hem maakt de schrijfstijl zulke communicatie onnodig ingewikkeld. Vanuit zijn werkervaring bij een bank ziet hij bovendien dat digitalisering extra drempels opwerpt, vooral voor mensen zonder hulp van familie of netwerk.

Ook spraken we een vrouw uit Macedonië, die al 16 jaar in België woont. Ze heeft leren lezen en schrijven, maar merkte dat haar niveau in de loop der jaren wat is afgenomen. Bij het vergelijken van verschillende teksten koos ze direct voor de eenvoudige variant. Niet omdat ze het precies kon uitleggen, maar omdat deze korter, duidelijker en overzichtelijker voelde.

Duidelijke communicatie voorkomt uitsluiting

Wat vooral bijblijft, is hoe groot de behoefte is aan begrijpelijke en toegankelijke communicatie. Niet alleen vanuit overheden, maar binnen de hele samenleving.

Wanneer informatie niet duidelijk is, worden mensen buitengesloten, vaak zonder dat we het doorhebben.

Waarom Tolkie zich inzet voor begrijpelijke taal

Ons bezoek aan Antwerpen bevestigde opnieuw waarom we doen wat we doen bij Tolkie: communicatie begrijpelijk maken voor iedereen.

Want pas als iedereen informatie kan begrijpen en gebruiken, kan iedereen echt meedoen in de samenleving.